Etapy rozwoju próchnicy – jak powstaje i jak ją rozpoznać
Spis treści
Próchnica to jedno z najczęstszych schorzeń jamy ustnej, które dotyka zarówno dzieci, jak i dorosłych. Polega na demineralizacji tkanek twardych zęba w wyniku działania kwasów powstających podczas fermentacji cukrów przez bakterie płytki nazębnej. Proces ten rozwija się stopniowo, dlatego wczesne rozpoznanie i leczenie pozwalają zapobiec poważnym powikłaniom.
1. Etap początkowy – zmiany w szkliwie
Pierwsze oznaki próchnicy są zazwyczaj niewidoczne gołym okiem i dotyczą demineralizacji szkliwa. W tym stadium ząb może wyglądać normalnie, ale pod wpływem kwasów jego powierzchnia staje się bardziej podatna na uszkodzenia. Często pojawia się białe lub mleczne przebarwienie, zwane plamą próchnicową. Na tym etapie proces jest odwracalny dzięki:
- fluoryzacji,
- stosowaniu past remineralizujących,
- poprawie higieny jamy ustnej i ograniczeniu cukrów w diecie.
2. Etap powierzchowny – próchnica szkliwa
Jeśli nie podejmie się działań profilaktycznych, zmiany przechodzą w próchnicę szkliwa, która objawia się przebarwieniami od białych po jasnożółte. W tej fazie powierzchnia zęba może być już lekko osłabiona i podatna na mikropęknięcia. Leczenie wciąż jest stosunkowo proste – często wystarcza usunięcie zmienionej tkanki i założenie wypełnienia kompozytowego.
3. Etap średni – próchnica zębiny
Kiedy proces demineralizacji postępuje głębiej, obejmuje zębinę, która jest bardziej miękka i mniej odporna niż szkliwo. Na tym etapie mogą pojawić się:
- nadwrażliwość na zimno, ciepło lub słodkie pokarmy,
- niewielki ból przy gryzieniu.
Leczenie wymaga usunięcia próchniczych tkanek i odbudowy zęba wypełnieniem. Jeśli zmiany są głębsze, może być konieczne wypełnienie pośrednie lub odbudowa większej części zęba.
4. Etap głęboki – próchnica zaawansowana
W tej fazie próchnica dociera do komory zęba i miazgi, powodując ból, czasem pulsujący lub spontaniczny. Ząb staje się bardzo wrażliwy na bodźce i może dojść do stanu zapalnego miazgi lub martwicy. Taka sytuacja często wymaga:
- leczenia kanałowego,
- czasami odbudowy protetycznej, np. korony.
Jeśli próchnica nie zostanie w porę leczona, może prowadzić do rozdrobnienia zęba, zakażeń tkanek okołowierzchołkowych, a w skrajnych przypadkach do utraty zęba, czy powstania ropnia wymagającego leczenia chirurgicznego.
Jak zapobiegać próchnicy?
Profilaktyka jest kluczem do zdrowych zębów. Najważniejsze działania obejmują:
- codzienne szczotkowanie zębów co najmniej dwa razy dziennie pastą z fluorem,
- stosowanie nici dentystycznej i płukanek antybakteryjnych,
- regularne wizyty kontrolne w gabinecie stomatologicznym,
- ograniczenie spożycia cukrów i kwaśnych napojów,
- w razie potrzeby fluoryzacja i lakowanie zębów.
Dzięki wczesnemu wykrywaniu i odpowiedniej higienie można zatrzymać rozwój próchnicy jeszcze w fazie początkowej, unikając skomplikowanego leczenia i zachowując naturalne zęby na dłużej.
Dowiedz się więcej
Jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej o próchnicy i jej leczeniu, zapraszamy do Dental4You®. Na wizytę możesz się umówić, dzwoniąc pod numer +48 12 222 50 10 lub wypełniając formularz.
W naszym gabinecie pracuje zespół lekarzy stomatologii zachowawczej, którzy zawsze wykryją próchnicę na odpowiednim etapie i skutecznie ją leczą – tak, aby Twoje zęby mogły cieszyć się zdrowiem jak najdłużej.
