Kiedy wypadają zęby mleczne?
Spis treści
Wymiana zębów mlecznych na stałe trwa kilka lat i nie u każdego dziecka przebiega dokładnie w tym samym tempie. Rodzice często zastanawiają się, kiedy powinien wypaść pierwszy mleczak, w jakiej kolejności pojawiają się zęby stałe i kiedy opóźnienie w wymianie uzębienia warto skonsultować ze stomatologiem. Znajomość kolejnych etapów rozwoju uzębienia ułatwia obserwowanie zmian zachodzących w jamie ustnej dziecka i zauważenie ewentualnych nieprawidłowości.
Dental4You® nie świadczy usług z zakresu stomatologii dziecięcej, w tym wizyt adaptacyjnych i leczenia stomatologicznego dzieci. Chcemy jednak wspierać rodziców w dbaniu o zdrowie jamy ustnej najmłodszych, dlatego wyjaśniamy, kiedy pojawiają się zęby mleczne, w jakim wieku zazwyczaj wypadają i dlaczego wymagają odpowiedniej higieny oraz kontroli stomatologicznej.
Ile zębów mlecznych ma dziecko?
Pełne uzębienie mleczne składa się z 20 zębów – po 10 w szczęce i żuchwie. W każdym łuku znajdują się cztery siekacze, dwa kły oraz cztery zęby trzonowe. W uzębieniu mlecznym nie występują zęby przedtrzonowe.
Uzębienie stałe jest liczniejsze. W okresie wymiany zębów mlecznych pojawiają się między innymi stałe siekacze, kły, zęby przedtrzonowe oraz trzonowe. Pierwsze stałe trzonowce zwykle wyrzynają się około 6. roku życia i nie zastępują żadnego zęba mlecznego. Trzecie zęby trzonowe, nazywane ósemkami lub zębami mądrości, pojawiają się znacznie później, a u części osób nie wyrzynają się wcale.
Kiedy pojawiają się mleczaki?
Pierwsze zęby mleczne najczęściej zaczynają się wyrzynać około 6. miesiąca życia, jednak dokładny moment ich pojawienia się jest indywidualny. Zwykle jako pierwsze wyrzynają się dolne siekacze przyśrodkowe, a następnie kolejne siekacze, pierwsze zęby trzonowe, kły i drugie zęby trzonowe. Pełne uzębienie mleczne, obejmujące 20 zębów, zazwyczaj jest już obecne około 3. roku życia.
Ząbkowaniu mogą towarzyszyć między innymi zwiększone ślinienie, potrzeba gryzienia przedmiotów oraz podrażnienie dziąseł. Jeżeli rodzic zauważy objawy budzące niepokój albo ma wątpliwości dotyczące przebiegu ząbkowania, warto skonsultować je z lekarzem.
Kiedy wypadają zęby mleczne?
Wymiana uzębienia mlecznego na stałe rozpoczyna się zazwyczaj około 6. roku życia, chociaż dokładny moment może różnić się u poszczególnych dzieci. Najczęściej jako pierwsze wypadają siekacze, a następnie stopniowo kolejne zęby mleczne. Proces wymiany uzębienia trwa kilka lat i zazwyczaj kończy się około 12.–13. roku życia.
Przed wypadnięciem ząb mleczny staje się coraz bardziej ruchomy, ponieważ jego korzeń ulega fizjologicznej resorpcji. Jeżeli mleczak przez długi czas pozostaje na swoim miejscu mimo wyrzynania się zęba stałego, wypada znacznie wcześniej niż można byłoby oczekiwać albo wymiana uzębienia przebiega nietypowo, warto skonsultować sytuację ze stomatologiem.
Czy ząb mleczny może pozostać u osoby dorosłej?
Zdarza się, że ząb mleczny pozostaje w jamie ustnej również po zakończeniu typowego okresu wymiany uzębienia. Jedną z możliwych przyczyn jest brak zawiązka odpowiadającego mu zęba stałego. Przyczynę przetrwania mleczaka można określić na podstawie badania stomatologicznego i odpowiedniej diagnostyki obrazowej.
Kontroli wymaga również sytuacja, w której ząb stały zaczyna się wyrzynać, a odpowiadający mu mleczak nadal pozostaje w łuku. Nieprawidłowości podczas wymiany uzębienia mogą wpływać na położenie wyrzynających się zębów stałych, dlatego ich ocenę warto powierzyć stomatologowi.
Dlaczego zęby mleczne trzeba leczyć?
Zęby mleczne są uzębieniem przejściowym, ale nie oznacza to, że rozwijającą się w nich próchnicę można pozostawić bez leczenia. Nieleczona choroba próchnicowa może prowadzić do bólu, zapalenia miazgi i tkanek otaczających ząb, a w części przypadków również do przedwczesnej utraty mleczaka.
Przedwczesna utrata zęba mlecznego może zaburzyć warunki dla późniejszego wyrzynania się zębów stałych. Z tego względu stan uzębienia mlecznego powinien być regularnie kontrolowany, a zauważone zmiany odpowiednio wcześnie ocenione przez stomatologa zajmującego się leczeniem dzieci. Znaczenie ma również codzienna profilaktyka próchnicy – prawidłowe szczotkowanie, stosowanie pasty z fluorem odpowiedniej do wieku oraz właściwe nawyki żywieniowe.
Co zrobić, jeśli coś niepokoi Cię podczas wymiany zębów?
Tempo wyrzynania i wypadania zębów może różnić się u poszczególnych dzieci, dlatego niewielkie odstępstwa od typowych przedziałów wiekowych nie muszą oznaczać nieprawidłowości. Konsultacji wymagają jednak sytuacje, w których rodzic zauważa wyraźne zaburzenia kolejności wyrzynania zębów, długo utrzymujący się ząb mleczny przy jednoczesnym wyrzynaniu jego stałego następcy, ból, obrzęk, zmiany próchnicowe lub inne niepokojące objawy.
Regularne kontrole stomatologiczne umożliwiają obserwowanie rozwoju uzębienia i ocenę, czy wymiana zębów przebiega prawidłowo. W przypadku dzieci należy zgłosić się do gabinetu świadczącego usługi z zakresu stomatologii dziecięcej.
